Hoạt động tại LVA, Nghề Luật sư, Tài liệu, Tài liệu, tin tức

Đáp án tham khảo môn Dân sự – Kỳ kiểm tra tập sự luật sư đợt 1/2026

Đề thi luật sư 2026 dân sự — bài viết phân tích chi tiết 4 câu hỏi thi với căn cứ pháp lý đầy đủ.

Bài viết tổng hợp đáp án tham khảo đề thi luật sư đợt 1/2026 dân sự – 4 câu chi tiết có phân tích căn cứ pháp lý. Đề thi tập sự luật sư 2026 dân sự – kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư đợt 1/2026 đã kết thúc. Nhiều học viên phản ánh đề năm nay xoáy sâu vào xác định tư cách đương sự, hôn nhân thực tế và chia thừa kế – ba kỹ năng cơ bản nhưng rất dễ mất điểm nếu viết thiếu căn cứ.

Bài viết này tổng hợp đáp án tham khảo đầy đủ 4 câu, kèm phân tích điểm trọng tâm để bạn đối chiếu và tự đánh giá bài làm.

Tóm tắt nội dung: Đề thi tập sự luật sư 2026 dân sự gồm 4 câu – xác định giám hộ đương nhiên mất năng lực hành vi, áp dụng án lệ 41 hôn nhân thực tế, và luận cứ chia thừa kế.

Lưu ý: Đây là đáp án tham khảo, không phải đáp án chính thức từ Liên đoàn Luật sư. Các căn cứ pháp lý được viện dẫn theo quy định hiện hành tại thời điểm thi.

Tóm tắt tình huống

Năm 1970, ông Thông và bà Lệ làm đám cưới trước hai họ, sống chung và sinh ra anh Minh. Năm 1973, bà Lệ và anh Minh về nhà ngoại ở. Tháng 2/1975, ông Thông chung sống với bà Hoa, sinh ra chị Nguyệt và chị Lý (bị tâm thần).

Năm 2015, ông Thông chết không để lại di chúc. Năm 2018, bà Lệ chết. Di sản gồm: căn nhà 3 tầng trên đất 1.000m² (GCNQSDĐ đứng tên ông Thông, bà Hoa khai được bố mẹ chồng cho). Công ty Nhật Minh đang thuê tầng 1, 2 để kinh doanh. Chị Nguyệt và anh Phong (chồng chị Nguyệt) đang quản lý di sản.

Tranh chấp: Anh Minh khởi kiện cho rằng mẹ mình là vợ hợp pháp được hưởng 1/2 di sản, còn 1/2 còn lại chia 4 (Lệ, Minh, Nguyệt , Lý) và Hoa ko phải vợ hợp pháp nên không được hưởng.

Câu hỏi 1:

  1. Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp?
  2. Xác định tư cách đương sự?
  3. Công ty Nhật Minh xin hoãn phiên toà do ngày xét xử đi du lịch thì có hoãn không?

Câu hỏi 2:

  1. Bà Hoa cần những tài liệu gì để trở thành người giám hộ đương nhiên của chị Lý?
  2. Tài liệu đó lấy ở đâu?

Câu hỏi 3:

  1. Quan hệ giữa ông Thông và bà Lệ, bà Hoa có phải hôn nhân thực tế không?
  2. Anh chị dự kiến trao đổi với bà Hoa những nội dung gì về yêu cầu của bà?

Câu hỏi 4: Luận cứ bảo vệ bà Hoa.

Câu 1: Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và tư cách đương sự – đề thi luật sư 2026 dân sự

1. Quan hệ pháp luật tranh chấp

  • Tranh chấp về thừa kế tài sản – yêu cầu chia di sản thừa kế của ông Thông và bà Lệ.
  • Tranh chấp về xác định quyền sở hữu tài sản – xác định phần tài sản chung của vợ chồng để tách di sản thừa kế.

2. Tư cách đương sự trong vụ án

Tư cách Chủ thể
Nguyên đơn Anh Minh (con ông Thông, bà Lệ)
Bị đơn Bà Hoa; chị Nguyệt – người đang quản lý di sản
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Chị Nguyệt và anh Phong (đang quản lý di sản); chị Lý (con ông Thông, bà Hoa – bị tâm thần); Công ty Nhật Minh (đang thuê tầng 1, 2)

3. Công ty Nhật Minh xin hoãn phiên tòa do đi du lịch – có được chấp nhận không?

Không được chấp nhận.

Theo Điều 227 và Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án chỉ hoãn phiên tòa khi có “lý do chính đáng” hoặc sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan. Việc đi du lịch là nhu cầu cá nhân mang tính tự nguyện, không được coi là lý do chính đáng để trì hoãn hoạt động xét xử của Tòa án.

Nếu Công ty Nhật Minh (với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan) đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt vì lý do này, Tòa án sẽ tiến hành xét xử vắng mặt họ.

Để giải tốt đề thi luật sư 2026 dân sự, học viên cần nắm vững các quy định về giám hộ và thừa kế.

Câu 2: Giám hộ đương nhiên khi mất năng lực hành vi – Bà Hoa cần tài liệu gì?

1. Các tài liệu cần có

  • Quyết định của Tòa án tuyên bố chị Lý bị mất năng lực hành vi dân sự (điều kiện tiên quyết – nếu chưa có quyết định này, chị Lý vẫn được coi là có năng lực hành vi đầy đủ về mặt pháp lý)
  • Giấy khai sinh của chị Lý – thể hiện bà Hoa là mẹ
  • Tờ khai đăng ký giám hộ đương nhiên (theo mẫu của cơ quan đăng ký hộ tịch)
  • Căn cước công dân của bà Hoa

2. Lấy tài liệu ở đâu?

Tài liệu Cơ quan cấp
Quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự TAND cấp huyện nơi chị Lý cư trú (nếu trước 1/7/2025) hoặc TAND khu vực (nếu sau 1/7/2025), sau khi có kết luận giám định tâm thần
Giấy khai sinh của chị Lý UBND cấp xã nơi đăng ký khai sinh trước đây (hoặc trích lục tại UBND nơi cư trú hiện tại nếu đã cập nhật CSDL quốc gia)
Văn bản chứng nhận việc giám hộ Nộp tại UBND cấp xã nơi cư trú của bà Hoa hoặc chị Lý

Câu 3: Án lệ 41 – Xác định hôn nhân thực tế và nội dung trao đổi với bà Hoa

1. Xác định quan hệ hôn nhân

Quan hệ ông Thông – bà Lệ:

Hai người kết hôn năm 1970 (trước ngày 03/01/1987), có tổ chức đám cưới và chung sống, sinh con. Đây là quan hệ hôn nhân thực tế hợp pháp theo Nghị quyết số 35/2000/QH10, Nghị định số 123/2015/NĐ-CP và Thông tư 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP.

Tuy nhiên, từ năm 1973 bà Lệ đã đưa con về nhà ngoại ở và hai người hoàn toàn ly thân. Theo Án lệ số 41/2020/AL: trường hợp nam nữ chung sống trước ngày 03/01/1987, cuộc sống chung bị gián đoạn và các bên ly thân, quan hệ hôn nhân thực tế được coi là đã chấm dứt tại thời điểm ly thân.

Kết luận: Dù không có bản án ly hôn, hôn nhân giữa ông Thông và bà Lệ đã kết thúc trên thực tế từ năm 1973. Bà Lệ không còn tư cách vợ hợp pháp tại thời điểm ông Thông chết (2015), vì vậy bà Lệ không thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Thông và anh Minh không thể đòi chia 1/2 di sản cho mẹ mình.

Quan hệ ông Thông – bà Hoa:

Xác lập từ tháng 2/1975 (trước ngày 03/01/1987), có làm cơm thắp hương trước gia đình hai bên, chung sống liên tục, sinh con (chị Nguyệt, chị Lý) cho đến khi ông Thông chết năm 2015. Do hôn nhân trước của ông Thông với bà Lệ đã chấm dứt trên thực tế từ năm 1973 theo tinh thần Án lệ 41, quan hệ ông Thông – bà Hoa đủ điều kiện công nhận là hôn nhân thực tế hợp pháp. Bà Hoa là vợ hợp pháp duy nhất của ông Thông tại thời điểm ông chết.

2. Nội dung dự kiến trao đổi với bà Hoa

  • Về quyền chia 1/2 tài sản vợ chồng: 1.000m² đất do bố mẹ ông Thông cho riêng ông Thông (GCNQSDĐ đứng tên một mình ông Thông), nên đây là tài sản riêng của ông Thông – bà Hoa không đương nhiên được hưởng 1/2 theo chế định tài sản chung vợ chồng.
  • Về công sức đóng góp: Nếu bà Hoa chứng minh được có đóng góp công sức, tiền bạc vào việc tôn tạo đất hoặc xây dựng căn nhà 3 tầng, bà có quyền yêu cầu Tòa án trích phần giá trị tương ứng trước khi chia thừa kế (căn cứ Điều 218 BLDS 2015 về sở hữu chung hỗn hợp).
  • Về quyền thừa kế của bà Lệ: 1000m2 đất là bố mẹ ông Thông cho 1 mình ông Thông, GCNQSDĐ mang tên 1 mình ông Thông vậy đây là tài sản riêng của ông Thông. Ông Thông chết năm 2015 không để lại di chúc, bà Lệ chết năm 2018, vậy bà lệ được hưởng 1 suất thừa kế trong tổng khối di sản thừa kế của ông Thông để lại.
  • Về quyền thừa kế của các con: Xác định anh Minh, chị Nguyệt, chị Lý đều là con ruột của ông Thông (dù trong hay ngoài giá thú) nên đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất và có quyền hưởng các suất bằng nhau từ di sản của ông Thông.
  • Về quyền lợi của chị Lý: Chị Lý là người mất năng lực hành vi dân sự, được pháp luật bảo vệ đặc biệt. Bà Hoa với tư cách người giám hộ sẽ bảo vệ quyền lợi nhận suất thừa kế của chị Lý.

Câu 4: Luận cứ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Hoa

Bà Hoa không phải vợ hợp pháp theo đăng ký kết hôn, nhưng vẫn có cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền lợi thông qua 3 hướng chính:

1. Yêu cầu xác định và trích phần công sức đóng góp của bà Hoa trong khối tài sản

Ông Thông và bà Hoa chung sống liên tục từ năm 1975 đến 2015 – 40 năm cùng sinh hoạt, tổ chức cuộc sống và tạo lập kinh tế như một gia đình. Căn cứ Điều 218 BLDS 2015 về sở hữu chung hỗn hợp, Tòa án sẽ xem xét trích một tỷ lệ % giá trị tài sản tương ứng với công sức đóng góp của bà Hoa trước khi xác định di sản thực tế của ông Thông.

Bà Hoa cần cung cấp chứng cứ chứng minh trong 40 năm qua đã bỏ công sức, tiền bạc để quản lý, tôn tạo mảnh đất 1.000m² và xây dựng căn nhà 3 tầng (đang cho Công ty Nhật Minh thuê phát sinh lợi nhuận).

Di sản thừa kế ông Thông được chia theo pháp luật cho hàng thừa kế thứ nhất gồm: bà Lệ, anh Minh, chị Nguyệt và chị Lý – chia làm 5 phần. Bà Lệ chết năm 2018 nên anh Minh thừa kế chuyển tiếp phần của bà Lệ → anh Minh nhận 2/5 tổng di sản.

2. Khẳng định quyền thừa kế hợp pháp của các con để giữ lại tài sản

Chị Nguyệt và chị Lý là con ruột của ông Thông, thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo Điều 651 BLDS 2015, hưởng hai suất thừa kế bằng anh Minh. Chị Nguyệt và anh Phong hưởng thêm một suất nữa do có công quản lý, tôn tạo di sản.

Dù bà Hoa không được chia thừa kế trực tiếp với tư cách vợ, khối tài sản phần lớn vẫn dịch chuyển về phía các con của bà (Nguyệt và Lý chiếm 3/5 tổng di sản). Bà Hoa là mẹ và người giám hộ của chị Lý nên có quyền quản lý, sử dụng phần tài sản này để chăm sóc chị Lý.

3. Yêu cầu trích một phần di sản để thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho chị Lý

Chị Lý bị tâm thần, không có khả năng lao động và tự nuôi sống. Đề nghị Tòa án giao căn nhà 3 tầng (hoặc phần quyền sở hữu căn nhà) cho phía chị Nguyệt và bà Hoa (giám hộ chị Lý) quản lý – đảm bảo nguồn thu ổn định từ việc cho Công ty Nhật Minh thuê nhà, dùng để duy trì cuộc sống và chữa bệnh lâu dài cho chị Lý. Phía anh Minh sẽ được thối hoàn bằng giá trị tiền mặt tương ứng.

Từ những lý lẽ trên, đề nghị HĐXX tuyên giao nhà đất nói trên cho bà Hoa và các con bà Hoa. Bà Hoa và các con bà Hoa có nghĩa vụ thanh toán phần giá trị di sản bằng tiền mặt cho anh Minh.

Ôn luyện đề thi luật sư 2026 dân sự cần kết hợp tra cứu án lệ và luyện viết luận cứ theo barem.

Điểm trọng tâm – đáp án đề thi luật sư đợt 1/2026 dân sự

Điểm pháp lý Căn cứ
Hôn nhân thực tế trước 3/1/1987 được công nhận Nghị quyết 35/2000/QH10
Hôn nhân thực tế chấm dứt khi ly thân dài hạn Án lệ số 41/2020/AL
Hoãn phiên tòa cần lý do chính đáng Điều 227, 228 BLTTDS 2015
Giám hộ đương nhiên cần QĐ tuyên mất NLHVDS BLDS 2015 + Luật Hộ tịch
Công sức đóng góp được trích trước khi chia thừa kế Điều 218 BLDS 2015
Con trong hay ngoài giá thú đều hưởng thừa kế bằng nhau Điều 651 BLDS 2015

Xem thêm:

Căn cứ pháp lý tham khảo

Câu hỏi thường gặp về đề thi luật sư 2026 dân sự

Đề thi tập sự luật sư 2026 dân sự gồm mấy câu?

Đề thi gồm 4 câu xoay quanh 1 tình huống: xác định quan hệ pháp luật tranh chấp, giám hộ đương nhiên, hôn nhân thực tế và luận cứ bảo vệ đương sự.

Án lệ 41 áp dụng như thế nào trong đề thi dân sự 2026?

Án lệ 41 xác nhận hôn nhân thực tế cho trường hợp chung sống trước 01/01/1987 không đăng ký kết hôn. Trong tình huống đề thi, quan hệ ông Thông — bà Lệ (từ 1970) được công nhận là hôn nhân thực tế.

Kết quả kỳ kiểm tra tập sự luật sư đợt 1/2026 ở đâu?

Kết quả được Liên đoàn Luật sư Việt Nam công bố chính thức tại website lienddoanluatsu.org.vn.