Khi mới làm pháp chế doanh nghiệp, nhiều người từng học hợp đồng rất kỹ nhưng vẫn lúng túng khi đọc hợp đồng thực tế. Nguyên nhân không nằm ở kiến thức pháp luật, mà ở việc đọc hợp đồng theo tư duy học thuật thay vì tư duy pháp chế doanh nghiệp. Bài viết này giúp người mới hiểu cách đọc hợp đồng đúng vai trò, tập trung vào trách nhiệm, rủi ro và lợi ích doanh nghiệp, thay vì chỉ đọc câu chữ.

Trước khi đọc hợp đồng, cần xác định đúng vai trò của pháp chế doanh nghiệp

Vì vậy, trước khi bàn đến cách đọc hợp đồng, người mới làm pháp chế cần xác định rõ vai trò của mình trong giao dịch. Một sai lầm phổ biến là mở hợp đồng ra và đọc ngay từng điều khoản. Trên thực tế, pháp chế luôn đọc hợp đồng trong bối cảnh cụ thể, bắt đầu từ việc hiểu:

• doanh nghiệp ký hợp đồng để làm gì
• đang đại diện cho lợi ích của bên nào
• và hợp đồng này thuộc nhóm hợp đồng nào trong doanh nghiệp

Xem thêm: Hợp đồng doanh nghiệp có bao nhiêu loại? Người mới làm pháp chế cần nắm loại nào trước?

Cách đọc hợp đồng đúng cho người mới làm pháp chế doanh nghiệp

1. Đọc hợp đồng để hiểu bức tranh giao dịch, không phải câu chữ

Bước đầu tiên của pháp chế không phải là soi lỗi pháp lý, mà người làm pháp chế cần hiểu giao dịch. Khi mở hợp đồng, người làm pháp chế cần tự trả lời các câu hỏi:

• Doanh nghiệp đang mua, bán hay hợp tác?
• Nghĩa vụ chính của doanh nghiệp là gì?
• Kết quả cuối cùng doanh nghiệp cần đạt được là gì?

Nếu chưa trả lời được những câu hỏi này, việc đọc chi tiết điều khoản thường dẫn đến đọc nhiều nhưng không nắm được trọng tâm.

2. Xác định “xương sống” của hợp đồng trước khi đọc toàn văn

Đây là bước giúp người mới làm pháp chế doanh nghiệp đọc hợp đồng nhanh nhưng không sót rủi ro. Dù hợp đồng dài hay ngắn, phức tạp hay đơn giản, nó luôn xoay quanh một số trục chính. Pháp chế cần ưu tiên đọc những phần này trước để định hình rủi ro.

Thông thường, “xương sống” của hợp đồng bao gồm:

• đối tượng và phạm vi công việc
• quyền và nghĩa vụ các bên
• giá, thanh toán, điều kiện thanh toán
• trách nhiệm khi vi phạm hợp đồng

Việc đọc theo thứ tự này giúp người mới:

• không bị ngợp
• nhanh chóng nhìn ra điểm bất lợi
• hiểu hợp đồng đang “nghiêng” về bên nào

3. Đọc hợp đồng bằng tư duy rủi ro, không chỉ tư duy đúng – sai

Một điều khoản có thể đúng luật, nhưng vẫn rủi ro cho doanh nghiệp.

Khi đọc hợp đồng, pháp chế nên đặt câu hỏi:

• nếu nghĩa vụ này không thực hiện được thì chuyện gì xảy ra?
• trách nhiệm có bị đẩy hết về phía doanh nghiệp không?
• chế tài có tương xứng với rủi ro không?

Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa:

• đọc hợp đồng cho có
• và đọc hợp đồng với vai trò pháp chế doanh nghiệp

4. Đọc hợp đồng để trao đổi nội bộ và hỗ trợ kinh doanh

Một hợp đồng tốt không chỉ nằm ở bản hợp đồng, mà ở cách pháp chế trao đổi lại với các bộ phận liên quan.

Sau khi đọc hợp đồng, người mới nên tập:

• tóm tắt rủi ro chính bằng ngôn ngữ dễ hiểu
• đề xuất phương án điều chỉnh
• phân tích hậu quả nếu giữ nguyên điều khoản

Đây là kỹ năng giúp pháp chế trở thành người đồng hành với kinh doanh, không phải “người cản trở”.

Nhóm Zalo Cộng đồng pháp chế: Tham gia nhóm để thảo luận và cập nhật tài liệu mới nhất

Vì sao người mới làm pháp chế đọc hợp đồng mãi vẫn thấy thiếu?

Nguyên nhân thường không nằm ở việc bạn đọc chưa kỹ, mà ở chỗ:

• chưa có khung soát hợp đồng rõ ràng
• chưa biết điều khoản nào là “bắt buộc phải xem”

Ở giai đoạn này, người mới nên kết hợp kỹ năng đọc với một checklist soát hợp đồng doanh nghiệp, để tránh bỏ sót những điểm quan trọng. Tại LVA, Checklist 25 điểm Hợp đồng được xây dựng kèm hướng dẫn sử dụng, được phân tích kỹ lưỡng các rủi ro có thể xảy ra, phân tầng cấp độ rủi ro để người làm pháp chế có thể chủ động rà soát. Tài liệu Checklist 25 điểm Hợp đồng là 1 phần quan trọng trong các chương trình đào tạo Pháp chế tại LVA dành cho học viên. 

Xem thêm: Người mới nên chuẩn bị gì trước khi bước vào nghề Pháp chế doanh nghiệp?

Học đọc & soát hợp đồng theo tư duy pháp chế tại LVA

Trong các chương trình Pháp chế doanh nghiệp tại LVA, học viên không chỉ học cách đọc hợp đồng, mà được rèn luyện:

• tư duy nhận diện rủi ro
• kỹ năng trao đổi với bộ phận kinh doanh
• cách soát và chỉnh hợp đồng theo bối cảnh thực tế doanh nghiệp

Xem thêm: 

• Nền tảng hành nghề Pháp chế doanh nghiệp
• Chuyên sâu Pháp chế doanh nghiệp

👉 Đăng ký tư vấn ngay để LVA hỗ trợ và tư vấn lộ trình học phù hợp với bạn nhé.

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN NGAY

Tiến sĩ Phạm Tài Tuệ

• Chuyên viên chính Vụ Tổ chức công vụ - Văn phòng Chính phủ.
• Nguyên Trưởng Bộ môn Luật Hình sự - Trường Đại học Luật Hà Nội.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh

• Nguyên Trưởng Bộ môn Luật Hình sự - Trường Đại học Luật Hà Nội.

Thạc sĩ Lê Đình Quyết

• Cố vấn cấp cao LVI Law Firm.
• Giảng viên Khoa Pháp luật Thương mại Quốc tế - Trường Đại học Luật Hà Nội.
• Cố vấn pháp lý Quỹ Đầu tư Khởi nghiệp “ThinkZone Fund II”.
• Cựu Chuyên viên Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội.

Thạc sĩ, Luật sư Trần Thị Ngọc Ánh

• Chuyên viên cao cấp Pháp chế - Kiểm soát tuân thủ Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank).
• Luật sư cao cấp LVI Law Firm.
• Giảng viên thỉnh giảng Khoa Luật - Trường Đại học Mở Hà Nội và Khoa Luật - Trường Đại học Thành Đông.
• Cựu Chuyên viên Bộ Tư pháp

Luật sư Nguyễn Hoàng Hiệp

• Giám đốc điều hành LVI Law Firm.
• Pháp chế Ngân hàng Quân đội (MB Bank).

Thạc sĩ Lê Bá Khánh Toàn

• Kiểm tra viên chính Hải quan.
• Cựu Thư ký Tòa Hình sự - Tòa án Nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Đức Tùng

• Thành viên sáng lập Công ty Luật TNHH THN.
• Giảng viên thỉnh giảng bộ môn Luật Hình sự - Trường Đại học Luật Hà Nội và Khoa Luật Kinh tế - Trường Đại học Thăng Long.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Quyền

• Thạc sĩ ngành Luật Tài chính & Luật Thương mại Quốc tế tại Đại học Tây Anh Quốc (UWE).
• Giảng viên Trường Đại học Luật Hà Nội.
• Cố vấn chuyên môn của Công ty Luật TNHH Đầu tư Lê Vũ.

Luật sư Hoàng Mậu Thành

• Trưởng Văn phòng Luật sư Phú Thành.

Luật sư Phạm Minh Việt

• Luật sư/Pháp chế Công ty VHK Lawyer & Consultants.
• Luật sư cao cấp Công ty Luật TNHH Đầu tư Lê Vũ.

TIN TỨC